Sundarakanda_Sloka_Day_4_Sarga_14

[00:00.69] అథ సుందరకాండ చతుర్దశస్సర్గః

[00:02.82] స ముహూర్తమివ ధ్యాత్వా మనసా చాధిగమ్యతామ్|

[00:07.33] అవప్లుతో మహాతేజాః ప్రాకారం తస్య వేశ్మనః||1||

[00:12.64] సతు సంహృష్ట సర్వాఙ్గః ప్రాకారస్థో మహాకపిః|

[00:17.43] పుష్పితాగ్రాన్ వసన్తాదౌ దదర్శ వివిధాన్ ద్రుమాన్||2||

[00:21.94] సాలాన్ అశోకాన్ భవ్యాంశ్చ చంపకాంశ్చ సుపుష్పితాన్|

[00:26.99] ఉద్దాలకాన్ నాగవృక్షాం శ్చూతాన్కపిముఖానపి||3||

[00:31.77] అథామ్రవణ సంచ్చన్నాం లతాశతసమావృతామ్|

[00:36.28] జ్యాముక్త ఇవ నారాచః పుప్లువే వృక్షవాటికామ్||4||

[00:40.54] సప్రవిశ్య విచిత్రాం తాం విహగైరభినాదితామ్|

[00:44.80] రాజతైః కాఞ్చనైశ్చైవ పాదపైః సర్వతో వృతామ్||5||

[00:49.57] విహగైర్మృగసంఘైశ్చ విచిత్రాం చిత్రకాననామ్|

[00:54.00] ఉదితాదిత్య సంకాశాం దదర్శ హనుమాన్ కపిః||6||

[00:58.07] వృతాం నానావిధైర్వృక్షైః పుష్పోపగఫలోపగైః|

[01:02.86] కోకిలైః భృఙ్గరాజైశ్చ మత్తైర్నిత్య నిషేవితామ్||7||

[01:07.64] ప్రహృష్ట మనుజే కాలే మృగపక్షి సమాకులే|

[01:11.63] మత్తబర్హిణసంఘుష్టాం నానాద్విజాగణాయుతామ్||8||

[01:15.88] మార్గమాణో వరారోహాం రాజపుత్రీం అనిందితామ్|

[01:20.39] సుఖప్రసుప్తాన్ విహగాన్ బోధయామాస వానరః||9||

[01:25.35] ఉత్పతత్భిః ద్విజగణైః పక్షైః సాలాః సమాహతాః|

[01:29.95] అనేక వర్ణా వివిధా ముముచుః పుష్పవృష్టయః||10||

[01:34.21] పుష్పావకీర్ణః శుశుభే హనుమాన్ మారుతాత్మజః|

[01:38.72] అశోకవనికా మధ్యే యథా పుష్పమయో గిరిః||11||

[01:42.43] దిశః సర్వాః ప్రధావంతం వృక్ష షణ్డగతం కపిమ్|

[01:46.69] దృష్ట్వా సర్వాణి భూతాని వసన్త ఇతి మేనిరే||12||

[01:50.68] వృక్షేభ్యః పతితై పుష్పైః అవకీర్ణా పృథగ్విధైః|

[01:55.72] రరాజ వసుధా తత్ర ప్రమదేవ విభూషితా||13||

[01:59.44] తరస్వినా తే తరవస్తరసాభి ప్రకమ్పితాః|

[02:03.42] కుసుమాని విచిత్రాణి ససృజుః కపినా తదా||14||

[02:07.14] నిర్దూత పత్రశిఖరాః శీర్ణపుష్పఫలాద్రుమాః|

[02:11.39] నిక్షిప్త వస్త్రాభరణా ధూర్త ఇవ పరాజితః||15||

[02:16.09] హనుమతా వేగవతా కమ్పితాస్తే నగోత్తమాః|

[02:21.21] పుష్పపర్ణ ఫలాన్యాసు ముముచుః పుష్పశాలినః||16||

[02:25.74] విహఙ్గ సంఘైర్హీనాస్తే స్కన్ధమాత్రాశ్రయా ద్రుమాః|

[02:31.31] బభూవురగమాః సర్వే మారుతేనేవ నిర్థుతాః||17||

[02:35.83] నిర్ధూత కేశీ యువతి ర్యథా మృదిత వర్ణికా|

[02:40.09] నిష్పీతశుభ దన్తోష్ఠీ నఖైర్దన్తైశ్చ విక్షతా ||18||

[02:44.87] తథా లాంఙ్గూలహస్తైశ్చ చరణాభ్యాంచ మర్దితా|

[02:49.38] బభూవాశోకవనికా ప్రభగ్నవరపాదపా||19||

[02:53.62] మహాలతానాం దామాని వ్యథమత్తరసా కపిః|

[02:57.87] యథా ప్రావృషి విన్ధ్యస్య మేఘజాలాని మారుతః||20||

[03:02.12] స తత్ర మణి భూమీశ్చ రాజతీశ్చ మనోరమాః|

[03:06.12] తథాకాఞ్చన భూమీశ్చ దదర్శ విచరన్ కపిః|| 21||

[03:10.81] వాపీశ్చ వివిధాకారాః పూర్ణాః పరమవారిణా|

[03:15.24] మహార్హైః మణిసోపానైః ఉపపన్నాస్తతస్తతః||22||

[03:20.02] ముక్తాప్రవాళసికతాః స్పాటికాన్తర కుట్టిమాః |

[03:24.72] కాఞ్చనైస్తరుభిశ్చిత్రైః తీరజైరుపశోభితాః||23||

[03:29.25] పుల్లపద్మోత్పలవనాః చక్రవాకోపకూజితాః|

[03:33.75] నత్యూహరుత సంఘూష్టా హంససారసనాదితాః||24||

[03:38.27] దీర్ఘాభిర్ద్రుమయుక్తాభిః సరిద్భిశ్చ సమంతతః|

[03:42.69] అమృతోపమ తోయాభిః శివాభిరుపసంస్కృతాః||25|

[03:46.86] లతాశతైరవతతాః సన్తాన కుసుమావృతాః|

[03:51.27] నానాగుల్మావృతఘనాః కరవీర కృతాన్తరాః||26||

[03:55.54] తతోఽమ్బుధర సంకాశం ప్రవృద్ధ శిఖరం గిరిమ్|

[03:59.51] విచిత్రకూటం కూటైశ్చ సర్వతః పరివారితమ్||27||

[04:03.77] శిలాగృహైరవతతం నానావృక్షైః సమావృతమ్|

[04:08.01] దదర్శ హరిశార్దూలో రమ్యం జగతి పర్వతమ్||28||

[04:12.26] దదర్శ చ నగాత్తస్మాన్ నదీం నిపతితాం కపిః|

[04:16.52] అఙ్కాదివ సముత్సత్య ప్రియస్య పతితాం ప్రియామ్||29||

[04:20.77] జలే నిపతితాగ్రైశ్చ పాదపైరుపశోభితామ్|

[04:25.02] వార్యమాణామివ క్రుద్ధాం ప్రమదాం ప్రియ బన్ధుభిః||30||

[04:29.79] పునరావృత్తతోయాం చ దదర్శ స మహాకపిః|

[04:33.78] ప్రపన్నామివ కాన్తస్య కాన్తాం పునురుపస్థితామ్||31||

[04:38.30] తస్యాఽదూరాత్ సపద్మిన్యో నానాద్విజగణాయుతాః|

[04:43.35] దదర్శ హరిశార్దూలో హనుమాన్ మారుతాత్మజః||32||

[04:47.79] కృత్రిమాం దీర్ఘికాం చాపి పూర్ణాం శీతేన వారిణా|

[04:52.64] మణిప్రవర సోపానాం ముక్తాసికతశోభితామ్||33||

[04:56.90] వివిధైర్మృగసంఘైశ్చ విచిత్రాం చిత్రకాననామ్|

[05:01.15] ప్రాసాదైః సుమహద్భిశ్చ నిర్మితైర్విశ్వకర్మణా||34||

[05:05.65] కాననైః కృతిమైశ్చాపి పర్వత సమలంకృతామ్|

[05:10.17] యే కేచిత్ పాదపా స్తత్ర పుష్పోపగపలోపమాః||35||

[05:14.43] సచ్చత్రాః సవితర్దీకాః సర్వే సౌవర్ణవేదికాః|

[05:19.12] లతాప్రతానైర్బహుభిః పర్ణైశ్చ బహుభిర్వృతామ్||36||

[05:23.19] కాఞ్చనీం శింశుపామేకామ్ దదర్శ హరియూధపః|

[05:28.15] వృతాం హేమమయీభిస్తు వేదికాభిః సమంతతః||37||

[05:32.48] సోఽపశ్యత్ భూమిభాగాంశ్చ గర్తప్రస్రవణాని చ|

[05:36.73] సువర్ణవృక్షాన్ అపరాన్ దదర్శ శిఖిసన్నిభాన్ ||38 ||

[05:40.73] తేషాం ద్రుమాణాం ప్రభయా మేరో రివ దివాకరః|

[05:45.23] అమన్యత తదా వీరః కాఞ్చనోఽస్మీతి వానరః||39||

[05:49.49] తాం కాఞ్చనైస్తరుగణైః మారుతేన చ వీజితామ్|

[05:54.00] కింకిణీశతనిర్ఘోషామ్ దృష్ట్వా విస్మయ మాగమత్||40||

[05:58.25] స పుష్పితాగ్రాం రుచిరాం తరుణాఙ్కుర పల్లవామ్|

[06:02.44] తా మారుహ్య మహాబాహుః శింశుపాం పర్ణసంవృతామ్||41||

[06:06.78] ఇతో ద్రక్ష్యామి వైదేహీం రామదర్శనలాలసామ్|

[06:11.30] ఇతశ్చేతశ్చ దుఃఖార్తాం సంపతన్తీం యదృఛ్ఛయా||42||

[06:15.97] అశోకవనికా చేయం దృఢం రమ్యా దురాత్మనః|

[06:20.05] చమ్పకైః చన్ద నైశ్చాపి వకుళైశ్చ విభూషితా||43||

[06:24.04] ఇయం చ నళీనీ రమ్యా ద్విజసంఘనిషేవితా|

[06:27.75] ఇమాం సా రామమహిషీ నూనమేష్యతి జానకీ||44||

[06:31.73] సా రామా రామమహిషీ రాఘవస్య ప్రియా సతీ|

[06:35.71] వనసంచార కుశలా నూనమేష్యతి జానకీ||45||

[06:39.34] అథవా మృగశాబాక్షీ వనస్యాస్య విచక్షణా|

[06:43.69] వనమేష్యతి సా‌ర్యేహ రామచి‍న్తానుకర్శితా||46||

[06:47.67] రామశోకాభి సంతప్తా సా దేవీ వామలోచనా|

[06:52.19] వనవాసే రతా నిత్యమ్ ఏష్యతే వనచారిణీ||47||

[06:55.92] వనే చరాణాం సతతం నూనం స్పృహయతే పురా|

[07:00.45] రామస్య దయితా భార్యా జనకస్య సుతా సతీ||48||

[07:03.90] సన్ధ్యాకాలమనాః శ్యామా ధ్రువ మేష్యతి జానకీ|

[07:08.05] నదీం చేమాం శివజలాం సన్ధ్యార్థే వరవర్ణినీ||49||

[07:12.39] తస్యాశ్చానురూపేయం అశోకవనికా శుభా|

[07:16.64] శుభాయా పారివేన్ద్రస్య పత్నీ రామస్య సమ్మతా||50||

[07:21.15] యదిజీవతి సా దేవీ తారాధిపనిభాననా|

[07:24.88] ఆగమిష్యతి సాఽవశ్య మిమాం శివజలాం నదీమ్||51||

[07:28.60] ఏవం తు మత్వా హనుమాన్ మహాత్మా ప్రతీక్షమాణో మనుజేన్ద్రస్య పత్నీమ్|

[07:34.70] అవేక్షమాణాశ్చ దదర్శ సర్వమ్ సుపుష్పితే పర్ణఘనే నిలీనః||52||

[07:40.02] ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే సున్దరకాణ్డే చతుర్దశస్సర్గః||