Sundarakanda_Sloka_Day_5_Sarga_15
[00:00.71] అథ సుందరకాండ పంచదశస్సర్గః
[00:03.28] సవీక్షమాణ స్తత్రస్థో మార్గమాణశ్చ మైథిలీమ్|
[00:08.32] అవేక్షమాణశ్చ మహీం సర్వాం తామన్వవేక్షత||1||
[00:13.90] సంతానకలతాభిశ్చ పాదపైరుపశోభితామ్ |
[00:18.35] దివ్యగన్ధరసోపేతాం సర్వతః సమలంకృతామ్||2|
[00:23.14] తాం స నన్దనసంకాశాం మృగపక్షిభి రావృతాం|
[00:27.65] హర్మ్యప్రాసాద సంభాధాం కోకిలాకులనిస్వనామ్|| 3||
[00:32.69] కాఞ్చనోత్పలపద్మాభిః వాపీభిరుపశోభితామ్|
[00:37.20] బహ్వాసనకుథోపేతాం బహుభూమి గృహాయుతామ్||4||
[00:41.72] సర్వర్తుకుసుమై రమ్యాం ఫలవద్భిశ్చ పాదపైః|
[00:46.24] పుష్పితానాం అశోకానాం శ్రియా సూర్యోదయప్రభామ్||5||
[00:51.29] ప్రదీప్తమివ తత్రస్థో మారుతిః సముదైక్షత|
[00:55.53] నిష్పత్రశాఖాం విహగైః క్రియమానా మివాసకృత్||6||
[01:00.32] వినిష్పతద్భిః శతశః చిత్రైః పుష్పావతంసకైః|
[01:04.83] అమూలపుష్పనిచితైః అశోకైః శోకనాశనైః||7||
[01:09.35] పుష్పభారాతిభారైశ్చ స్పృశద్భిరివ మేదినీం|
[01:13.63] కర్ణికారైః కుశుమితైః కింశుకైశ్చ సుపుష్పితైః||8||
[01:18.43] స దేశః ప్రభయా తేషాం ప్రదీప్త ఇవ పర్వతః|
[01:22.68] పున్నగా సప్తవర్ణాశ్చ చమ్పకోద్దాలకాస్తథా||9||
[01:27.46] వివృద్ధమూలా బహవః శోభన్తే స్మ సుపుష్పితాః|
[01:31.72] శాతకుమ్భనిభాః కేచిత్ కేచిదగ్ని శిఖోపమాః||10||
[01:35.96] నీలాఙ్జననిభాః కేచిత్ తత్రాఽశోకా సహస్రశః|
[01:41.47] నన్దనం వివిధోద్యానం చిత్రం చైత్రరథం యథా||11||
[01:46.31] అతివృత్త మివాచిన్త్యం దివ్యం రమ్యం శ్రియా వృతం|
[01:50.57] ద్వితీయ మివ చాకాశం పుష్పజ్యోతి ర్గణాయుతమ్ ||12||
[01:54.55] పుష్పరత్నశతై శ్చిత్రం పఞ్చమం సాగరం యథా |
[01:58.80] సర్వర్తుపుష్పైర్నిచితం పాదపైర్మధుగన్దిభిః||13||
[02:02.53] నానానినాదైరుద్యానం రమ్యం మృగగణైర్ద్విజైః|
[02:06.77] అనేక గన్ధప్రవహం పుణ్యగన్ధం మనోరమమ్||14||
[02:10.50] శైలేంద్రమివ గన్ధాఢ్యం ద్వితీయం గన్ధమాదనమ్|
[02:14.74] అశోకవనికాయాం తు తస్యాం వానరపుంగవః ||15||
[02:18.72] సదదర్శా విదూరస్థం చైత్యప్రాసాద ముచ్ఛ్రితమ్|
[02:22.99] మధ్యే స్తమ్భ సహస్రేణ స్థితం కైలాసపాణ్డురమ్||16||
[02:27.50] ప్రవాళాకృత సోపానం తప్తకాఞ్చనవేదికం|
[02:31.50] ముష్ణన్తమివ చక్షూంషి ద్యోతమానమివ శ్రియా||17||
[02:35.22] విమలం ప్రాంశుభావత్వా దుల్లిఖన్త మివామ్బరమ్|
[02:39.65] తతో మలిన సంవీతాం రాక్షసీభిః సమావృతామ్||18||
[02:44.00] ఉపవాసకృశాం దీనాం నిశ్స్వసన్తీం పునః పునః|
[02:48.25] దదర్శ శుక్లపక్షాదౌ చన్ద్రరేఖామివామలామ్||19||
[02:52.24] మన్దం ప్రఖ్యాయమానేన రూపేణ రుచిరప్రభాం|
[02:56.22] పినద్ధాం ధూమజాలేన శిఖామివ విభావసోః||20||
[03:00.47] పీతేనైకేన సంవీతాం క్లిష్టేనోత్తమవాససా|
[03:05.54] సపఙ్కాం అనలఙ్కారం విపద్మామివ పద్మినీమ్ ||21||
[03:09.79] వ్రీడితాం దుఃఖసంతప్తాం పరిమ్లానాం తపస్వినీమ్|
[03:14.58] గ్రహేణాఙ్గారకేణేవ పీడితామివ రోహిణీమ్||22||
[03:18.83] అశ్రుపూర్ణముఖీం దీనాం కృశామనశనేన చ|
[03:23.07] శోకధ్యానపరాం దీనాం నిత్యం దుఃఖపరాయణామ్||23||
[03:27.60] ప్రియం జనమపశ్యంతీం పశ్యన్తీం రాక్షసీగణమ్|
[03:32.11] స్వగణేన మృగీం హీనాం శ్వగణాభివృతా మివ||24||
[03:36.10] నీలనాగాభయావేణ్యా జఘనం గత యైకయా|
[03:40.35] నీలయా నీరదాపాయే వనరాజ్యా మహీమివ||25||
[03:44.60] సుఖార్హం దుఃఖసంతప్తాం వ్యసనానాం అకోవిదామ్|
[03:49.38] తాం సమీక్ష్య విశాలాక్షీం అధికం మలినాం కృశామ్ ||26||
[03:53.89] తర్కయామాస సీతేతి కారణైరుపపాదిభిః|
[03:57.89] హ్రియమాణా తదా తేన రక్షసా కామరూపిణా||27||
[04:01.87] యథారూపాహి దృష్టా వై తథా రూపేయ మఙ్గనా|
[04:05.85] పూర్ణ చన్ద్రాననాం సుభౄం చారువృత్తపయోధరామ్||28||
[04:10.37] కుర్వన్తీం ప్రభయా దేవీం సర్వా వితిమిరా దిశః|
[04:15.14] తాం నీలకేశీం బిమ్బోష్టీం సుమధ్యామ్ సుప్రతిష్టితామ్||29||
[04:20.46] సీతాం పద్మపలాశాక్షీం మన్మథస్య రతిం యథా|
[04:24.99] ఇష్టాం సర్వస్య జగతః పూర్ణచన్ద్ర ప్రభామివ ||30||
[04:28.98] భూమౌ సుతనుమాసీనాం నియతామివ తాపసీం |
[04:33.22] నిశ్స్వాసబహుళాం భీరుం భుజగేన్ద్ర వధూమివ ||31||
[04:36.94] శోకజాలేన మహతా వితతేన న రాజతీమ్|
[04:40.39] సంసక్తాం ధూమజాలేన శిఖామివ విభావసోః||32||
[04:45.37] తాం స్మృతీమివ సన్దిగ్ధామ్ వృద్ధిం నిపతితామివ|
[04:49.97] విహతా మివ చ శ్రద్ధాం ఆశాం ప్రతిహతామివ||33||
[04:53.67] సోపసర్గాం యథాసిద్ధిం బుద్ధిం స కలుషామివ|
[04:57.66] అభూతేనాపవాదేన కీర్తిం నిపతితామివ ||34||
[05:01.92] రామోపరోధవ్యధితాం రక్షోహరణ కర్శితామ్|
[05:06.16] అబలాం మృగశాబాక్షీం వీక్షమాణాం తత స్తతః||35||
[05:10.42] భాష్పామ్బుపరిపూర్ణేన కృష్ణవక్రాక్షిపక్ష్మణా|
[05:14.68] వదనేనాప్రసన్నేన నిశ్స్వసన్తీం పునః పునః||36||
[05:18.93] మలపఙ్కధరాం దీనాం మణ్డనార్హాం అమణ్డితామ్|
[05:23.18] ప్రభాం నక్షత్రరాజస్య కాలమేఘైరివావృతామ్||37||
[05:27.43] తస్య సందిదిహే బుద్ధిః ముహుః సీతాం నిరీక్ష్యతు|
[05:31.15] ఆమ్నాయానాం అయోగేన విద్యాం ప్రశిథిలామివ||38||
[05:36.35] దుఃఖేన బుబుధే సీతాం హనుమాననలఙ్కృతామ్|
[05:41.77] సంస్కారేణ యథా హీనాం వాచం అర్థాంతరం గతమ్||39||
[05:46.81] తాం సమీక్ష్య విశాలాక్షీం రాజపుత్రీం అనిందితామ్|
[05:52.13] తర్కయామాస సీతేతి కారణైరుపపాదిభిః||40||
[05:56.66] వైదేహ్యా యాని చాఙ్గేషు తదా రామోఽన్వకీర్తయత్|
[06:01.69] తాన్ ఆభరణజాలాని గాత్రశోభీన్యలక్షయత్||41||
[06:06.12] సుకృతౌ కర్ణవేష్టౌ చ శ్వదంష్ట్రౌ చ సుసంస్థితౌ|
[06:10.73] మణివిద్రుమ చిత్రాణి హస్తేష్వాభరణాని చ ||42||
[06:14.44] శ్యామాని చిరయుక్తత్వాత్ తథా సంస్థానవంతి చ|
[06:18.69] తాన్యే వైతాని మన్యేఽహం యాని రామోఽన్వకీర్తయత్||43||
[06:23.75] తత్రయా న్యవహీనాని తాన్యహం నోపలక్షయే |
[06:27.99] యాన్యస్యా నావహీనాని తాన్ ఇమాని నసంశయః||44||
[06:32.52] పీతం కనకపట్టాభం స్రస్తం తద్వసనం శుభమ్|
[06:37.04] ఉత్తరీయం నగాసక్తం తదా ద్రష్టుం ప్లవఙ్గమైః||45||
[06:41.29] భూషణాని చ ముఖ్యాని దృష్టాని ధరణీ తలే|
[06:45.01] అనయైవాపవిద్దాని స్వనవన్తి మహన్తి చ||46||
[06:48.72] ఇదం చిరగృహీతత్వాత్ వ్యసనం క్లిష్టవత్తరమ్|
[06:52.70] తథాఽపి నూనం తద్వర్ణం తథా శ్రీమత్ యథేతరత్||47||
[06:57.24] ఇయం కనకవర్ణాఙ్గీ రామస్య మహిషీ ప్రియా |
[07:01.23] ప్రణష్టాఽపి సతీ యాఽస్య మనసో న ప్రణస్యతి||48||
[07:05.47] ఇయం సా యత్కృతే రామశ్చతుర్భిః పరితప్యతే|
[07:09.21] కారుణ్యే నానృశంస్యేన శోకేన మదనేన చ||49||
[07:13.46] స్త్రీ ప్రణష్టేతి కారుణ్యాత్ ఆశ్రితేత్యానృశంస్యతః|
[07:18.53] పత్నీ నష్టేతి శోకేన ప్రియేతి మదనేన చ||50||
[07:22.50] అస్యా దేవ్యా యథా రూపం అఙ్గప్రత్యఙ్గ సౌష్టవమ్|
[07:27.28] రామస్య చ యథారూపం తస్యేయ మసితేక్షణా||51||
[07:31.28] అస్యా దేవ్యా మనస్తస్మిన్ తస్య చాస్యాం ప్రతిష్టితమ్|
[07:36.33] తేనేయం స చ ధర్మాత్మా ముహూర్తమపి జీవతి||52||
[07:41.09] దుష్కరం కృతవాన్ రామో హీనోయదనయా ప్రభుః|
[07:45.62] ధారయ త్యాత్మనో దేహం న శోకే నావసీదతి||53||
[07:50.15] దుష్కరంకురుతే రామో య ఇమాం మత్తకాసినీమ్|
[07:54.42] సీతాం వినా మహాబాహుః ముహూర్తమపి జీవతి||54||
[07:58.66] ఏవం సీతాం తదా దృష్ట్వా హృష్టః పవన సంభవః|
[08:03.18] జగామ మనసా రామం ప్రశశంస చ తం ప్రభుమ్||55||
[08:07.42] ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే సున్దరకాణ్డే పంచదశస్సర్గః||
